Marseille: une ville a l’image de sa chambre de commerce

Anna Mahera

Περιληψη


Οι εκτιμήσεις και οι θέσεις της - τοπικής κατά πρώτο λόγο - ιστοριογραφίας που αφορά στη Μασσαλία μοιάζουν να κινούνται από επιδιώξεις που δεν υπακούν στις γενικές αναζητήσεις των κοινωνικών και οικονομικών προσεγγίσεων της ιστοριογραφικής παραγωγής για τις πόλεις και οριοθετεί ένα ξεχωριστό χώρο στον οποίο η Μασσαλία ως Μεσόγειος (και γι’αυτό οι σκέψεις αυτές θα μπορούσαν ίσως να επεκταθούν και σε άλλες μεσογειακές μελέτες) εμφανίζει προκαθορισμούς που δε γίνονται αντικείμενο έρευνας· αιωρούνται απλώς σαν ίσκιοι, όπου οι ιστορικοί μάλλον αναζητούν προφύλαξη παρά προτίθενται να τους κυνηγήσουν. «Περί όνου σκιάς» θα μπορούσε να είναι ο ελληνικός τίτλος του άρθρου αν η κατηγορία της ασημαντότητας σε έναν τίτλο δεν είχε διφορούμενο χαρακτήρα. Το θαλάσσιο εμπόριο προβλήθηκε από την ιστοριογραφία σαν το κυρίαρχο συστατικό της πόλης, η ενδοχώρα της Προβηγκίας δεν αποτέλεσε σε καμιά περίπτωση σημαντική ορίζουσα για το μεσογειακό λιμάνι της Μασσαλίας. Στα όρια αυτής της ιστοριογραφικής απορίας το άρθρο ασχολείται με το Εμπορικό Επιμελητήριο της Μασσαλίας χρησιμοποιώντας μια βιβλιογραφία που εξετάζει ζητήματα κορπορατισμού, επαγγελματικής οργάνωσης και αντιπροσωπευτικών σωμάτων στη μετάβαση από το Παλαιό Καθεστώς στους μετα-επαναστατικούς χρόνους. Εξετάζοντας την ιστορία του Εμπορικού Επιμελητηρίου προσπαθεί να αποτυπώσει τον τρόπο με τον οποίο αυτή η συνέλευση των εμπόρων κατόρθωσε να κυριαρχήσει στον κοινωνικό χώρο της Μασσαλίας, ορίζοντας τις οικονομικές προτεραιότητες του τόπου, μεσολαβώντας ανάμεσα στην τοπική κοινότητα και την εξουσία, αναδεικνύοντας ή υποτιμώντας ζητήματα που εισέρχονταν στο κοινωνικό πεδίο της πόλης ανάλογα με τη συγκυρία. Συμβάλλοντας τέλος με την πολιτική που ασκούσε ως επιχειρηματικός όμιλος ταυτισμένος με τα τοπικά συμφέροντα στον εγκλωβισμό της ιστοριογραφίας σε προβλήματα που αφορούσαν στην εμπορική κοινότητα και σε παραδοχές που ενίσχυαν το μονοσήμαντο προσανατολισμό της πόλης προς το εξωτερικό. Τα θέματα που εξετάζονται αφορούν στην αρχική συγκρότηση του Επιμελητηρίου ως διοικητικού οργάνου του βασιλείου στα ζητήματα του ανατολικού εμπορίου, στην παράξενη αδράνεια τόσο των εμπόρων όσο και της τοπικής κοινωνίας στο θεσμικό κενό της ναπολεόντειας περιόδου, στην εδραίωση του καθεστώτος του entrepot, στη διφορούμενη στάση του Επιμελητηρίου στα θέματα της παρουσίας κεντρικής τράπεζας, της κατάκτησης της Αλγερίας και της εκτέλεσης των δημοσίων έργων στο λιμάνι της πόλης. Σε κάθε περίπτωση διαπιστώνεται ότι στην εμπορική συνέλευση κυριαρχεί ένας ιδιόμορφος κορπορατισμός, συνδεδεμένος όχι με μια ορισμένη παραγωγική δραστηριότητα, αλλά με την ίδια την ουσία της πόλης όπως τη θέλησε η ιστοριογραφία, μοναδική και αναλλοίωτη· ένας κορπορατισμός που αναδεικνύει τελικά το Εμπορικό Επιμελητήριο, σε ένα σώμα notables ασφαλώς, notables όμως που κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ένα τέτοιο σύνδεσμο ανάμεσα στα συμφέροντα της μπουρζουαζίας και την εκπροσώπηση της πόλης ώστε να αποφύγουν τουλάχιστον κατά τα πρώτα χρόνια της III Δημοκρατίας να δουν «το τέλος τους».

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.